Nafaka Hesaplama Aracı

Nafaka Hakkında

Nafaka Nedir?

Nafaka, Yargıtay kararlarında kabul edildiği üzere tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve yardım nafakası olmak üzere dörde ayrılır. Evlilik birliği devam ederken eşlerden birinin kendisi için ve müşterek çocuklar için talep ettiği nafakaya tedbir nafakası denir. TMK'nın 197. maddesine göre evlilik birliği devam etmekle beraber, ayrı yaşamakta haklı olan eşin diğer eşten talep ettiği nafaka tedbir nafakasıdır. Boşanma davasının açılma tarihinden, dava sonuçlanıncaya ve hüküm kesinleşinceye kadar devam edecek nafakaya, tedbir nafakası denir. Boşanma davası içinde takdir olunan tedbir nafakası, boşanma ile ilgili kararın kesinleşmesiyle sona erer.

Türk Medeni Kanunun 175. maddesine göre; "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka kelime anlamı ile "geçimlik; yasaların belirlediği durumlarda, genellikle, zaruret içimde bulunan kimseye kanunda belirtilen yükümlüler tarafından verilmesi gerekli yardım" olarak tanımlanmaktadır.

Nafaka Hesaplama Nasıl Yapılır?

Nafaka miktarını belirlemek karmaşık bir süreçtir ve birçok faktöre bağlıdır. Nafaka hesaplama işlemi, mahkemeler tarafından özenle yapılır ve Türk Medeni Kanunu ile Yargıtay içtihatlarına dayanarak karara bağlanır. Nafaka hesaplanırken dikkate alınan başlıca unsurlar şunlardır:

• Tarafların Ekonomik Durumu: Nafaka alacaklısı ve nafaka yükümlüsünün gelirleri, mal varlıkları, borçları ve yaşam standartları değerlendirilir.
• Kusur Oranı: Boşanmaya veya ayrılığa sebep olan kusurun ağırlığı, nafaka miktarını etkileyebilir.
• Eşin Çalışma Durumu: Nafaka alacaklısı eşin çalışıp çalışmadığı, çalışma potansiyeli ve kazanç durumu dikkate alınır.
• Sosyal ve Ekonomik Durum: Tarafların yaşı, sağlık durumu, eğitim seviyesi, mesleği gibi sosyal ve ekonomik durumları da nafaka miktarının belirlenmesinde rol oynar.

Nafaka yasaların belirlediği durumlarda, genellikle, zaruret içinde bulunan kimseye kanunda belirtilen yükümlüler tarafından verilmesi gerekli yardım anlamına gelmektedir. Nafaka hesaplama, boşanma aşamasında verilen nafaka türüne göre değişiklik gösterir. Eğer taraflar nafaka miktarını kendi aralarında kararlaştırırsa hakim bunu göz önünde bulundurur. Nafakanın miktarı, kişilerin sosyal ve ekonomik durumlarına, boşanmadaki kusur durumlarına, boşanma sonrasında yoksulluğa düşme durumlarına bakılarak hakim tarafından hesaplanır. Nafakanın bir matematiği ya da oranı yoktur. Her somut olaya göre hakim özel olarak hesaplama yapar.

Nafakaya hükmederken hakim şu durumları göz önünde bulundurur:

• Nafaka borçlusunun mali durumu
• Nafaka yükümlüsünün mali durumu
• Varsa ortak çocuk sayısı
• Her iki eşin de yiyecek-içecek gibi market alışverişi
• Her iki eşin de barınma (kira, ısınma, elektrik vs.) gideri
• Her iki eşin de sağlık durumu
• Ortak çocuğun/çocukların eğitim durumu
• Ortak çocuğun/çocukların yaşları
• İki tarafın da sosyal hayatları (Yol, tatil vs.)

Maaşa Göre Nafaka Hesaplama

Nafaka hesaplamasını hakim takdir eder. Hakim nafaka hesaplaması yaparken gerektiği takdirde bir bilirkişiye rapor alınması için dosyayı gönderebilir. Hakim nafakaya hükmederken çeşitli kriterleri bakar. Bu kriterler hakime nafaka miktarı tayini konusunda yol göstermektedir. Şöyle ki hakim nafaka miktarına hükmederken; eşlerin ekonomik durumu, kaç müşterek çocuk olduğu, eşin/çocukların yeme içme giyim masrafları, çocukların eğitim giderleri, eşin/çocukların varsa kira masrafları, faturalar, eşlerin meslekleri, gelirleri, ulaşım giderleri ve yakıt masraflarına bakılır.

Nafaka; kamu düzenine ilişkin olan, devredilmeyen ve haczedilmeyen, feragat edilmeyen ve takas edilmeyen bir alacak türüdür. Nafaka aile üyelerinin birbirlerine yaptığı geçim yardımıdır ve boşanan eşlerin de birbirine nafaka ödemeleri mümkündür. Türk Medeni Kanunu'nda 4 çeşit nafaka düzenlenmiştir. Bunlar iştirak, yardım, yoksulluk ve tedbir nafakasıdır. Bunlardan üçü boşanma davasında talep edilebilirken yardım nafakası boşanma ile talep edilemez. Boşanma davası ile talep edilebilen nafaka türleri şöyledir:

• Tedbir nafakası
• İştirak nafakası
• Yoksulluk nafakası

Yoksulluk Nafakası

Boşanmanın mali sonuçlarından biri olan yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunu'nu 175. Maddesi ile düzenlenmiştir. Türk Medeni Kanunu 175. Maddesi ile "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir." şeklinde belirtilmiştir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.

Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için bulunması gerekenler:

• Nafaka Talep Eden Eşin Yoksulluğa Düşecek Olması: Yoksulluk nafakasının ana şartı nafaka isteyen eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmasıdır.
• Nafaka Talep Eden Eşin Kusursuz Veya Daha Az Kusurlu Olması: Nafaka talep eden eşin boşanmaya neden olan olaylarda ya kusursuz olması ya da diğer eşten daha az kusurlu olması gerekmektedir.
• Ödenecek Nafakanın Ödeyecek Eşin Mali Durumu İle Orantılı Olması: Nafaka ödeyecek kişinin mali gücü bu nafakayı ödemeye yeterli olmalıdır.
• Taraflardan Birinin Talep Etmiş Olması: Yoksulluk nafakası, ancak istek halinde hükmedilebilecek bir ödeme oluşturmaktadır.
• Nafaka Talebinin Süresinde Olması: Türk Medeni Kanunu'nun 178. Maddesine göre; "Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar."

İştirak Nafakası

Çocukların bakımına katkıda bulunmak üzere diğer eş tarafından ödenecek olan nafaka türüne iştirak nafakası adı verilmektedir. Türk Medeni Kanunu'nun 182/2 maddesinin son cümlesine göre, "Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır." Hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm ile velayet hakkı kendisine verilmeyen eşin çocuklar için ödeyeceği nafakayı düzenlemektedir.

İştirak nafakası belirlenirken:

• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun yaşı,
• Anne ve babanın ekonomik durumu,
• Günün ekonomik koşulları dikkate alınır.

Boşanma davasında kadın çocuğun velayetinin kendisinde bırakılması ile çocuğun giderlerinin karşılanmasını sağlamak adına mahkemeden iştirak nafakasına hükmedilmesini talep edebilir. Mahkemece erkeğin mali durumu ve çocuğun menfaatleri dikkate alınarak uygun bir iştirak nafakası miktarına hükmedilir. İştirak nafakası boşanma kararının kesinleşmesi ile ödenmeye başlanır ve kural olarak çocuk ergin olunca sona erer.

Maaş Alan Biri Ne Kadar Nafaka Öder?

Nafaka miktarının belirlenmesinde hakimin takdiri önemli rol oynamaktadır. Genellikle mahkemeler tarafından nafaka ödemesine hükmedilen kişinin aldığı maaşın %20'si ile %25'i arasında nafakaya hükmedilmektedir. Örnek olarak vermek gerekirse; asgari ücret alan bir kişinin ortalama 5.000 TL ile 6.000 TL arasında nafaka ödemesine hükmedilmektedir. Makalemizde detaylıca bahsettiğimiz üzere mahkeme takdir yetkisini nafaka borçlusunun sosyo ekonomik durumu ile nafaka alacaklısının boşanma neticesinde etkilenen ekonomik durumunu gözeterek kullanmaktadır.

Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Kişi hakkında nafakaya hükmedilmişse her ay düzenli olarak nafakanın ödenmesi gerekir. Ancak kişi gerek kendi isteğiyle gerek zorda kaldığı durumlarda nafakayı ödeyemiyor olabilir. Kişinin nafakayı ödememesi halinde icra yoluyla bu nafakanın tahsili yapılabilir. Bunun dışında nafaka ödemeyen kişiye 3 aylık tazyik hapsi verilebilir. Tazyik hapsi; kişilerin borçlarını yerine getirmeleri için zorla hükmedilen hapis cezası türüdür. Kişinin tazyik hapsinden kurtulması için nafaka borcunu ödemesi gerekmektedir. Kişi eğer ekonomik durumu kötüleştiği için ödeme yapamıyorsa, nafakanın azaltılması için dava açacaktır.